By Pozitivi Shqipëria me një nga përqindjet më të larta të energjisë së rinovueshme në Europë – por rajoni ende mbetet i varur nga qymyri
Shqipëria prodhon pothuajse të gjithë energjinë elektrike nga burime të rinovueshme – kryesisht nga hidrocentralet. Në një rajon ku shumë vende vazhdojnë të mbështeten tek qymyri për prodhimin e energjisë, ky është një nga dallimet më të mëdha të sistemit energjetik shqiptar.
Sipas një analize të organizatës ndërkombëtare Germanwatch, Shqipëria është ndër vendet e Ballkanit Perëndimor me potencial të madh për të zgjeruar edhe më shumë energjinë e pastër, sidomos përmes energjisë diellore dhe asaj të erës.
Por raporti thekson edhe një paradoks: megjithëse energjia prodhohet kryesisht nga burime të rinovueshme, vendi mbetet i ndjeshëm ndaj krizave energjetike për shkak të varësisë së madhe nga hidrocentralet dhe nga kushtet klimatike.
Kur ka thatësirë, Shqipëria importon energji
Një nga karakteristikat kryesore të sistemit energjetik shqiptar është varësia nga reshjet.
Kur prurjet në lumenj bien dhe rezervuarët e hidrocentraleve mbushen më pak, Shqipëria shpesh detyrohet të importojë energji nga jashtë, ndonjëherë me çmime shumë të larta.
Kjo është arsyeja pse ekspertët theksojnë se vendi ka nevojë të diversifikojë burimet e energjisë, duke shtuar më shumë projekte me panele diellore dhe parqe me erë.
Në vitet e fundit janë bërë disa hapa në këtë drejtim, me ndërtimin e parqeve të reja fotovoltaike dhe me rritjen e interesit për energjinë e erës.
Një rajon që ende varet nga qymyri
Ndryshe nga Shqipëria, shumë vende të tjera të Ballkanit Perëndimor prodhojnë pjesën më të madhe të energjisë nga centralet me qymyr.
Këto centrale janë shpesh shumë të vjetra dhe kontribuojnë në ndotjen e ajrit, ndërsa gjithashtu përballen me presion nga politikat klimatike të Bashkimit Europian.
Në vitet e ardhshme, BE pritet të vendosë rregulla më të forta për emetimet e karbonit, çka mund ta bëjë energjinë e prodhuar nga qymyri gjithnjë e më të kushtueshme.
Kjo është një nga arsyet pse tranzicioni drejt energjisë së pastër po bëhet një nga temat më të rëndësishme për rajonin.
Ballkani ka shumë diell dhe erë
Sipas analizës së Germanwatch, Ballkani Perëndimor ka një potencial të madh për energjitë e rinovueshme.
Rajoni ka:
- shumë ditë me diell gjatë vitit
- zona malore dhe bregdetare të përshtatshme për energjinë e erës
- potencial të madh për modernizimin e rrjeteve energjetike.
Në disa raste, investimi në energjinë diellore apo të erës mund të jetë më ekonomik në afat të gjatë sesa vazhdimi i përdorimit të centraleve të vjetra me qymyr.
Kur energjia prodhohet edhe nga komuniteti
Një tjetër trend që po përhapet në Europë dhe që raporti sugjeron edhe për Ballkanin është zhvillimi i komuniteteve energjetike.
Kjo do të thotë që energjia mund të prodhohet edhe në shkallë më të vogël, për shembull nga:
- panele diellore në shkolla
- ndërtesa publike
- familje që instalojnë sisteme të vogla fotovoltaike.
Në këtë mënyrë qytetarët mund të bëhen jo vetëm konsumatorë, por edhe prodhues të energjisë.
Një mundësi për zhvillim ekonomik
Kalimi drejt energjisë së pastër nuk lidhet vetëm me klimën.
Sipas raportit, investimet në energji të rinovueshme mund të krijojnë:
- vende të reja pune
- industri të reja teknologjike
- më shumë siguri energjetike për vendet e rajonit.
Në një kohë kur çmimet e energjisë në tregjet ndërkombëtare mund të ndryshojnë shumë shpejt, prodhimi lokal i energjisë së pastër mund të bëhet një avantazh i madh ekonomik.
Një dekadë vendimtare për energjinë në Ballkan
Sipas analizës së Germanwatch, vendimet që do të merren në këtë dekadë do të përcaktojnë mënyrën se si Ballkani Perëndimor do të prodhojë energjinë për dekadat e ardhshme.
Nëse investimet orientohen drejt energjive të rinovueshme dhe modernizimit të rrjeteve energjetike, rajoni mund të kalojë nga një sistem i vjetër dhe ndotës në një sistem më të pastër dhe më të qëndrueshëm.
Dhe për vende si Shqipëria, që tashmë prodhon pjesën më të madhe të energjisë nga burime të rinovueshme, kjo mund të jetë një mundësi për të qenë një hap përpara në tranzicionin energjetik të rajonit.
© 2026, Pozitivi. All rights reserved.
Re Nato 
xhir jeta