By Pozitivi Në fillim ishte thjesht një instalim teknik. Panele diellore në çatinë e shkollës. Një investim për energji më të pastër dhe më pak kosto. Por për Lindita Muzhaqin, mësuese e Teknologjisë së Informacionit dhe Komunikimit në Elbasan, ato nuk ishin vetëm pajisje. Ishin një mundësi.
“Kur flet për energjinë në teori, duket abstrakte. Kur ua tregon nxënësve në kohë reale sa energji prodhon shkolla e tyre, bëhet konkrete,” thotë ajo.
Nga çatia në klasë
Ajo nisi t’ua shpjegojë nxënësve si funksionojnë panelet. Sa energji prodhohet gjatë ditës. Sa kursen shkolla. Çfarë ndodh kur konsumi është më i madh se prodhimi. Nxënësit filluan të bëjnë pyetje.
Sa shpenzon një shtëpi? A mund të vendosim edhe ne panele? Po nëse fikim dritat kur dalim nga dhoma, sa kursejmë? Energjia nuk ishte më një kapitull libri. Ishte diçka që ndodhte mbi kokat e tyre.
Efekti zinxhir
Pas disa javësh, Lindita nisi të dëgjonte histori të vogla. Nxënës që i thoshin prindërve të fiknin dritat.
Të tjerë që diskutonin për faturën e energjisë në shtëpi. Madje disa që kërkonin të dinin sa kushton instalimi i paneleve. “Nuk është se ndryshon gjithçka brenda natës,” thotë ajo. “Por kur një fëmijë shkon në shtëpi dhe thotë ‘mami, pse e lëmë televizorin ndezur kot?’, aty fillon ndryshimi.” Kështu, një investim teknik u kthye në kulturë kursimi.
Mësim përtej lëndës
Lindita nuk e ndërmori projektin e paneleve. Por ajo e përqafoi atë. E futi në mësim. E ktheu në diskutim. E bëri pjesë të përditshmërisë. “Klima nuk është vetëm debat global. Është zgjedhja që bëjmë çdo ditë,” shprehet ajo. Në një vend ku tranzicioni i gjelbër shpesh perceptohet si diçka e largët, kjo histori tregon se ndryshimi mund të nisë nga një klasë.
Nga shkolla në komunitet
Kur nxënësit kuptojnë se energjia ka kosto, se burimet janë të kufizuara, se çdo zgjedhje ka ndikim, ata bëhen më të përgjegjshëm. Dhe kjo përgjegjësi kalon përtej bankës së shkollës. Kalojnë në familje. Në lagje. Në biseda të përditshme. “Ndryshimi nis nga edukimi,” thekson Lindita. “Nëse fëmijët rriten me kulturë energjie dhe përgjegjësie, atëherë kemi bërë hapin më të rëndësishëm.”
Panelet diellore prodhojnë energji.
Por ndikimi i tyre real prodhohet në mendësi.
Ky projekt mbështetet nga GreenAL “Mbështetja e Organizatave Mjedisore të Shoqërisë Civile 2024–2027”, i cili financohet nga Agjencia Ndërkombëtare Suedeze për Bashkëpunim dhe Zhvillim (Sida) me fondet e Qeverisë Suedeze dhe zbatohet nga Co-PLAN, Instituti për Zhvillimin e Habitatit në bashkëpunim me VIS Albania dhe COSV – Cooperazione per lo Sviluppo.
© 2026, Pozitivi. All rights reserved.
Re Nato 
xhir jeta