Gruaja e trëndafilave: U kthye pas 20 vitesh dhe mbolli një model
Në një kohë kur largimi shihet si rruga më e sigurt, ka histori që ndjekin drejtimin e kundërt.
Sonila Vogli është një prej tyre.
Pas gati 20 vitesh jetese në Itali, ajo mori një vendim që nuk është i zakonshëm: u kthye në Shqipëri. Jo për të vazhduar një rrugë të njohur, por për të nisur diçka nga e para — me tokën, me natyrën dhe me një ide që sot po merr formë konkrete.
“Kam filluar të punoj me bimët mjekësore që në Itali,” tregon ajo. “Dhe vendosëm të kthehemi për të qenë më pranë familjes, por edhe për të hapur diçka të re për Shqipërinë.”
Sot, ajo punon me trëndafilat dhe bimët mjekësore që i gjen në zonë. Ajo që nis si një lule apo një bimë e egër, përfundon si vaj esencial, produkt kozmetik apo përgatitje bimore për përdorim terapeutik.
Por pas kësaj pune që duket poetike, qëndron një strukturë e mirëfilltë prodhimi.
Në Shqipëri janë sjellë rreth 450 lloje të ndryshme trëndafilash, nga të cilat aktualisht janë përshtatur rreth 350, pasi një pjesë nuk i kanë rezistuar klimës së Lushnjes. Në rreth 2 hektarë tokë prodhohet trëndafili për vaj esencial, i cili përdoret si për trajtime shëndetësore — përfshirë edhe ndikimin kundër depresionit — ashtu edhe për kozmetikë, si kremra apo tonifikantë për fytyrën.
Përveç kësaj, përdoren edhe metoda të tjera përpunimi, përfshirë fermentimin, që shërben për produkte të dedikuara për shëndetin e grave, si në periudhën e menopauzës apo përimenopauzës. Ndërkohë, përpunohen edhe bimë të tjera si rozmarina dhe dafina, që kthehen në vajra esencialë dhe preparate bimore.
Por ajo që e dallon këtë model nuk është vetëm produkti.
Është filozofia.
Në një kohë kur prodhimi shpesh lidhet me mbetje dhe ndotje, ky proces funksionon ndryshe: pa kimikate dhe pa humbje. Çdo mbetje nga distilimi rikthehet në tokë. Uji dhe materialet e mbetura përdoren si pleh, duke krijuar një cikël të mbyllur ku asgjë nuk hidhet.
“Asgjë nuk humbet, gjithçka rikthehet në tokë,” është një parim që nuk mbetet slogan, por praktikë e përditshme.
Ky qarkullim natyral krijon edhe një ekosistem më të shëndetshëm. Insektet e dobishme mbajnë balancën, pa pasur nevojë për pesticide. Toka ushqehet nga vetë procesi. Dhe produkti final mbetet i pastër.
Por përtej tokës dhe prodhimit, kjo histori ka edhe një dimension tjetër: rolin e gruas në zonat rurale.
Fillimi nuk ka qenë i lehtë. Ideja që një grua të ndërtonte një sipërmarrje të tillë nuk është pritur menjëherë me besim. Por me kohë, puna dhe vazhdimësia ndryshojnë perceptimet.
“Duke qenë koherente në vazhdimësi, njerëzit mësohen,” thotë ajo. “Dhe nuk duket më aq e pamundur.”
Megjithatë, ajo ngre edhe një çështje që shkon përtej historisë personale: mbështetjen për gratë në bujqësi. Në shumë raste, gratë janë ato që punojnë në terren, ndërsa mbështetja institucionale nuk i arrin drejtpërdrejt.
Në fusha dhe sera, gratë prodhojnë.
Por a mbështeten në të njëjtën mënyrë?
Për Sonilën, ndryshimi nis me iniciativën.
“Gjëja e parë është të marrësh hapin,” thotë ajo. “Pastaj gjërat vijnë dalë nga dalë.”
Dhe ky mbetet edhe mesazhi i saj për vajzat dhe gratë e tjera.
Një mesazh që nuk lidhet vetëm me bujqësinë, por me mënyrën se si zgjedhim të jetojmë dhe të ndërtojmë.
“Natyra është femër,” thotë ajo. “Dhe kush më mirë se një grua ta kuptojë dhe ta mbrojë?”
Në fund, historia e saj nuk është vetëm për trëndafilat.
Është për një zgjedhje.
Për t’u kthyer.
Për të ndërtuar.
Dhe për të besuar se ndryshimi mund të nisë nga një lule.
Kjo është historia e radhës në projektin “Histori me ndikim / Klima (nuk) njeh gjini”, i zbatuar nga organizata Infinit+.
—
Ky projekt mbështetet nga GreenAL “Mbështetja e Organizatave Mjedisore të Shoqërisë Civile 2024–2027”, i cili financohet nga Agjencia Ndërkombëtare Suedeze për Bashkëpunim dhe Zhvillim (Sida) me fondet e Qeverisë Suedeze dhe zbatohet nga Co-PLAN, Instituti për Zhvillimin e Habitatit, në bashkëpunim me VIS Albania dhe COSV – Cooperazione per lo Sviluppo.
© 2026, Pozitivi. All rights reserved.
